BlogBehandelingen › Blaasstenen

Blaasstenen

van steensnijders tot urologen

E. Taubert, uroloog

Dinsdag, 12 Oktober 2010

In de hedendaagse tijd is een blaassteen een relatief weinig voorkomende aandoening. Meestal is dit een complicatie bij langdurige katheterisatie en terugkerende blaasontstekingen. In het verre verleden was dit wel anders. Blaasstenen kwamen veel voor en zorgden voor welhaast ondraaglijk lijden. Zowel vrouwen met urineweginfecties als mannen met prostaatproblemen konden stenen in de blaas ontwikkelen. Dit leidde tot vreselijke toestanden.
Allereerst ging een blaassteen meestal gepaard met bijna continue blaasontsteking. De urine stonk en de patiënt verloor de urine daarnaast vaak ook nog eens ongewild. De patiënt raakte hierdoor in een sociaal isolement. De chronische ontsteking en de steeds groter wordende steen zorgden vervolgens voor ondraaglijke pijnen. Soms kon de patiënt nagenoeg niet meer plassen en ontwikkelde een verminderende nierfunctie met de dood als gevolg.


Steensnijders in vroegere tijden

De oorsprong van de urologie is gelegen in deze aandoening. Reizende steensnijders trokken van stad naar stad om hun kunstje te vertonen. Frere Jacques (vader Jacob van het liedje) was zo'n steensnijder. Met het behalen van het artsendiploma leggen jonge artsen de Eed van Hippocrates af. Hierin beloven zij (primum non nocere) om de patiënten naar allerbeste mogelijkheid te genezen. Zij beloven echter ook dat ze zich niet zullen branden aan het steensnijden en dit over te laten aan de steensnijders. Dit was niet onlogisch. De basis van de arts-patiënt relatie is vertrouwen. Dit wordt langzaam opgebouwd door communicatie en zorg. Het snijden van de steen was in de tijd van frere Jacques een zeer onaangename bedoening. De patiënt was natuurlijk niet verdoofd en werd na inname van alcohol vastgehouden door een aantal bezorgde familieleden. De steen werd met een snede via de onderzijde uit het lichaam gehaald. De ravage was dan ook vaak niet te overzien. Ernstige bloedingen traden op. Urine liep zo weg en de wond werd opengelaten om vanzelf weer dicht te groeien. Tachtig procent van de patiënten overleefde een dergelijke ingreep niet. Men wist dit. De steen was echter zo invaliderend dat het risico genomen werd. De gemoederen liepen vaak hoog op en werden liefst gekoeld op het lijf van de steensnijder die veelal ondertussen het hazenpad gekozen had. De relatie tussen arts en patiënt was bij de steensnijder van zeer korte duur. Het was dus verstandiger om deze ingreep als echte dokter maar aan de steensnijder over te laten.
 
Verwijderen blaassteen in tegenwoordige tijd

Tegenwoordig wordt de lithotomie (steensnede) niet meer op de oude wijze toegepast. Indien een blaasteen zich heeft gevormd en is ontdekt moet deze worden verwijderd om complicaties te voorkomen. Deze complicaties zijn nog steeds hetzelfde: Infectie, pijn, incontinentie, bloed in de urine en alle mogelijke plasklachten.
Kleineren stenen worden verwijderd via de plasbuis. Op de operatiekamer wordt, onder narcose of na een ruggenprik, een buisje in de plasbuis (urethra) opgevoerd tot in de blaas. Door deze buis kan een instrument tot in de blaas komen. De steen is dan te zien voor de uroloog en soms al op te pakken en naar buiten te brengen. Is de steen groter dan de buis dan moet deze worden vergruisd. Dat kan met een tang of met de Holmium Laser. De laser schiet kleine putjes in de meest harde steen waardoor deze veranderd in zand. Dit zand wordt vervolgens uitgespoeld via de buis. Grote stenen kunnen op deze wijze ook worden verwijderd. De procedure wordt dan echter erg lang. Het zicht via de buis neemt steeds meer af zodat uiteindelijk de steen niet meer te zien is en de operatie onafgemaakt moet worden afgebroken. Grote stenen worden bij voorkeur via een sneetje in de buik verwijderd. Net boven het schaambeen wordt een sneetje van 5 tot 8 cm gemaakt, waardoor de blaas kan worden blootgelegd. Deze wordt geopend. Met de vinger wordt de steen er in één stuk uitgenomen. Daarna wordt de blaas weer gesloten. Om de wond in de blaas te beschermen laten we een paar dagen een katheter achter. Na twee dagen is de patiënt weer thuis. De kans op complicaties bij deze operatie is buitengewoon klein.
Er is ten opzichte van Frere Jacques toch veel vooruitgang geboekt


ReageerReageer

Reacties

Uw reactie op Blaasstenen

(Let op: de nicknaam die u opgeeft zal zichtbaar zijn.)